De Telegraaf kopte dit weekend dat er zorgen zijn over de laadzekerheid voor elektrische auto's. Volgens de krant worden publieke laadpalen steeds vaker afgeknepen of zelfs uitgezet vanwege netcongestie. Te kort door de bocht volgens de Vereniging Elektrisch Rijders (VER), want hoewel het stroomnet van stedelijke gebieden erg vol zit, blijkt de elektrische auto juist onderdeel van de oplossing. Ook neemt goede communicatie over dynamisch laden onzekerheid bij de elektrische rijder weg en blijkt die EV-rijder prima bereid om uitgesteld te laden. De werkelijkheid ligt zo een stuk genuanceerder.
Naast terugleverende EV 's zijn er meer oplossingen om netcongestie tegen te gaan. Zo kunnen auto's ook dynamisch laden: na gebruik zet de EV-rijder zijn of haar auto aan de publieke laadpaal en de paal gaat pas laden (of sneller laden) op het moment dat er meer elektriciteit beschikbaar is. Dit dynamisch of uitgesteld laden is voor veel gebruikers geen probleem, zo weet de VER. De meeste auto's kunnen prima 's nachts opladen en hoeven bij wijze van spreken niet na thuiskomst uit het werk (als er een piek in het elektriciteitsgebruik zit) stante pede te starten met opladen.
"Van laadonzekerheid hoeft geen sprake te zijn zodra laadpaalaanbieders en netbeheerders maar duidelijk met EV-rijders communiceren over dynamisch of uitgesteld laden."
Wel geven brancheverenigingen en belangenbehartigers zoals de RAI Vereniging en de VER aan dat netbeheerders proactief EV-rijders zouden moeten informeren zodra er sprake is van dynamisch laden of het tijdelijk knijpen van de hoeveelheid stroom. Verrassingen zijn funest voor het vertrouwen. Ook zouden EV-rijders volgens de belangenbehartigers zelf de regie moeten kunnen blijven houden over hun laadgedrag. Dat kan eventueel met kostenverschil of beloning tussen direct of uitgesteld laden. De VER benadrukt dat het belangrijk is dat EV-rijders weten waar ze aan toe zijn bij het opladen van hun auto. "Elektrisch rijden moet de meest aantrekkelijke keuze voor de automobilist blijven en daarbij past ook het behouden van de regie over het oplaadschema," zo vindt de VER. "Daar staat tegenover dat heel veel EV-rijders prima bereid zijn om hun auto uitgesteld op te laden, zeker als daar een kostenvoordeel tegenover komt te staan".
Spelen met hoeveelheid stroom
Netbeheerders geven toe dat er op de achtergrond 'gespeeld' wordt met de hoeveelheid stroom die laadpalen krijgen toebedeeld. Volgens hen is het noodzakelijk dat laadpalen op piekmomenten van minder stroom voorzien worden. Netbeheerders kunnen laadpalen op piekmomenten met één druk op de knop minder stroom leveren of zelfs tijdelijk helemaal uitzetten. Vrijwel alle moderne EV's gaan hier probleemloos mee om en laden na hervatting van de stroomvoorziening verder. Onderzoek van de VER laat ook zien dat EV-rijders doorgaans uitgesteld laden niet als een groot probleem zien, maar wel transparante communicatie vanuit netbeheerders en laadpaalbeheerders verwachten. "EV-rijders de keuze geven, al dan niet met een prijsprikkel op basis van de beschikbare hoeveelheid stroom, blijft noodzakelijk," benadrukt de VER. "We moeten voorkomen dat het beeld ontstaat dat stroomlevering aan de publieke laadpaal willekeur is".
"Steeds meer elektrische auto's zijn klaar voor Vehicle to Grid en kunnen zo het stroomnet tijdens het piekverbruik ondersteunen. Pilots in Utrecht en Eindhoven laten de potentie van deze techniek voor de capaciteit op ons stroomnet zien, elektrische auto's zijn daarmee onderdeel van de oplossing voor laadonzekerheid".
Volgens de VER liggen oplossingen voor het netcongestieprobleem klaar. We Drive Solar heeft met de MyWheels deelauto's in Utrecht laten zien dat EV's een onderdeel van de oplossing voor het netcongestieprobleem zijn. Zo supporten de MyWheelsdeelauto's die op piekmomenten aan de laadpaal staan, het energienet tijdens heftig stroomverbruik en leveren ze op dat belangrijke moment elektriciteit aan het net terug. Hierdoor is extra stroom voor inwoners beschikbaar om te koken, te verwarmen of hun huizen te verlichten en blijft het energienet stabiel. In Utrecht rijden inmiddels 170 elektriciteit teruggevende auto's rond, bovendien maakt leverancier Renault het stroom terugleveren dit jaar ook beschikbaar op auto's die aan consumenten worden verkocht. Recent is We Drive Solar ook in Eindhoven met bidirectionele deelauto's gestart en ook Rotterdam en Amsterdam beginnen binnenkort met stroom terugleverende MyWheelsauto's. Voor de Utrechtse regio hoopt We Drive Solar op termijn op zo'n 10.000 EV's die als rijdende batterij fungeren, waarmee het netcongestieprobleem in deze regio verleden tijd zou moeten zijn.
EV-vriendelijk beleid gemeente helpt
In het klein kunnen EV-rijders met eigen zonnepanelen ook een bijdrage leveren. Bijvoorbeeld door de auto te laden op momenten dat er door zon en wind veel elektriciteit beschikbaar is. Doorgaans is dat tijdens kantooruren en wie dan de gelegenheid heeft, kan zijn of haar auto heel goedkoop opladen. Het eventueel plaatsen van een thuisbatterij zorgt ervoor dat zonnestroom ook tijdelijk opgeslagen kan worden, waarmee tussen 17:00 uur en 22:00 uur de stroompiek opgevangen kan worden of de auto dan opgeladen kan worden. De VER geeft benadrukt ook dat gemeenten slim omgaan met energie bij huizen zonder oprit nog beter zouden kunnen promoten. Bijvoorbeeld door het invoeren van een EV-vriendelijk beleid waarmee bidirectioneel laden over de stoep via een VPA voor alle inwoners wordt toegestaan. Lang niet in elke gemeente van ons land is daarover al duidelijkheid.
"De VER benadrukt dat gemeenten slim omgaan met energie ook bij huizen zonder oprit kunnen promoten door het invoeren van een EV-vriendelijk beleid waarmee bijvoorbeeld bidirectioneel laden over de stoep via een VPA wordt toegestaan".
Conclusie is dat laadonzekerheid niet nodig hoeft te zijn, ook nu de vraag naar elektrische auto's door de Iran-oorlog snel toeneemt. Wel is van belang dat netbeheerders, laadpaalaanbieders en overheden goed met elkaar samenwerken aan een EV-vriendelijk beleid. Daarnaast zijn veel moderne elektrische auto's zoals bijvoorbeeld de laatste generatie Kia's Hyundai's, Renaults, veel Chinese EV's en Mitsubishi's klaar voor Vehicle to Grid (V2G) en bieden ze daarmee een extra oplossing voor netcongestie, zeker als V2G verder schaalbaar wordt. Pilots laten de potentie van deze V2G-techniek bij het verbeteren van de capaciteit op ons stroomnet zien. Een laatste belangrijk punt bij uitgesteld of dynamisch laden is communicatie met de elektrische rijder. Zodra er sprake is van het afknijpen van stroom aan de laadpaal is transparante interactie tussen laadpaalaanbieder en elektrische rijder cruciaal voor het behoud van vertrouwen in de laadinfrastructuur. Voor veel elektrische rijders blijkt uitgesteld of langzamer opladen dan vaak geen enkel probleem. Van laadonzekerheid hoeft daarom geen sprake te zijn. ook nu we vanwege de hoge brandstofprijzen massaal op zoek zijn naar een betaalbare EV.
Tekst: Jos van den Bergh
Beeld: Vereniging Elektrische Rijders.