Naar aanleiding van de brief die staatssecretaris van financiën Eelco Eerenberg (D66) eerder deze week naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, gaat het Kabinet van premier Rob Jetten op zoek naar manieren om de overstap naar een elektrische auto aantrekkelijker te maken. Belangrijke ontwikkelingen daarin zijn de herziening van de motorrijtuigenbelasting (MRB) en de eventuele invoer van een fiscaal-vriendelijke regeling voor het zakelijk rijden van een tweedehands elektrische auto. Eerder maakte het Kabinet al korte metten met de belangrijkste knelpunten van de zogenaamde pseudo-eindheffing, de boete die het voor werkgevers volgend jaar financieel behoorlijk nadelig maakt om een niet-volledig elektrische leaseauto aan hun personeel beschikbaar te stellen. Ook zet het kabinet een streep door de voorgestelde omzetting van de aanschafbelasting (bpm) naar een tenaamstellingsbelasting. Deze verandering zou simpelweg teveel nadelen met zich meebrengen en komt daarom te vervallen.
Lagere MRB onderzocht
De relatief hoge MRB op volledig elektrische auto’s is de Vereniging Elektrische Rijders (VER) al langer een doorn in het oog bij het versnellen van de transitie naar volledig elektrische auto’s. In Nederland is de MRB gebaseerd op het gewicht van de auto en hoewel elektrische auto’s nog altijd een bescheiden korting op het volle benzinetarief krijgen, zorgt het hogere gewicht van EV’s er in de praktijk voor dat de belasting die een eigenaar voor het EV-bezit betaalt ronduit kostbaar is. Een oneerlijke situatie volgens de VER, want elektrische auto’s hebben meer gewicht vanwege de relatief zware accupakketten, maar hebben in tegenstelling tot hybrides en benzineauto's tijdens het rijden geen uitstoot. Om de transitie naar emissie-vrije elektrische auto’s te versnellen, pleit de VER er daarom al geruime tijd voor om de MRB op elektrische auto’s gevoelig lager te houden, dan de belasting op fossiele auto’s. Het verlagen van financiële drempels blijkt in de ons omringende landen de beste wijze om autorijders te laten overstappen naar een EV en ook in de conclusies van het EV-berijdersonderzoek dat de VER jaarlijks organiseert komt een lagere MRB steevast als drempelverlagend instrument naar voren. Het Kabinet gaat nu zelf onderzoeken of verlaging van de MRB de kans dat Nederlanders overstappen naar een elektrische auto daadwerkelijk vergroot en de uitkomsten van het onderzoek worden in het najaar verwacht. Dat is ook het moment dat Rob Jetten en zijn regeringsploeg knopen over een lagere MRB voor elektrische auto's willen doorhakken.
Export ex-lease EV's tegengaan
Een tweede pijnpunt voor de VER is de voortdurende export van ex-lease elektrische auto’s na beëindiging van het eerste leasecontract. Sinds langere tijd voert de VER een lobby in Den Haag om de herinzet van gebruikte lease EV’s voor andere zakelijke rijders fiscaal gunstig te maken, waardoor de auto’s niet geëxporteerd worden maar in Nederland blijven rijden. Mede dankzij deze lobby presenteert de staatssecretaris van financiën nu de eerste resultaten van een onderzoek naar een mogelijke fiscale korting voor elektrische auto’s van vijf tot acht jaar oud, een zogeheten ‘Greentimer-regeling’. Een dergelijke maatregel moet voorkomen dat voormalige leaseauto’s na vijf jaar inzet als zakelijke auto direct naar het buitenland verdwijnen. Hoewel de export na start van de oorlog in het Midden-Oosten tijdelijk terugviel door hoge olieprijzen en de daarom toegenomen vraag naar een gebruikte EV, droogt dit positieve effect relatief snel weer op. Zo blijft 15 tot 20 procent van de elektrische ex-lease auto’s van vijf jaar oud geëxporteerd worden.
“Ons jaarlijkse EV-berijdersonderzoek laat telkens zien dat het verlagen van de MRB op volledig elektrische auto’s een effectief instrument is om mensen de stap naar een EV te laten maken," zegt Marina van Helvoort, directeur van de VER. "Dat MRB-verlaging voor elektrische auto’s door het Kabinet onderzocht gaat worden, is daarom positief nieuws".
Vorige week bracht autodata-specialist Indicata nog naar buiten dat er sprake blijft van een tijdelijke impuls voor bepaalde elektrische aandrijflijnen, maar blijven er teveel factoren die voor structurele druk op de markt van elektrische occasions zorgen. Die omstandigheden blijven export van EV's stimuleren en overheidssteun voor gebruikte elektrische auto's, in de vorm van verlaging van de MRB, een zogenaamde Greentimer-regeling en een eventuele aankoopsubsidie op elektrische occasions, zorgt juist voor vervanging van een fossiele auto door een EV. Het kabinet wil in augustus een definitief besluit nemen over de invoer van een Greentimer-regeling.
Streep door tenaamstellingsbelasting
Ook zet het Kabinet een duidelijke streep door het veranderen van de aanschafbelasting (bpm) in een zogenaamde tenaamstellingsbelasting. De reden daarvan is dat de risico’s van deze verandering groter zijn dan de voordelen die aanpassing zou kunnen opleveren. Volgens het ministerie liggen zaken als marktverstoring, belastingontwijking en lagere belastinginkomsten voor de overheid op de loer. Het kabinet heeft daarom besloten de tenaamstellingsbelasting definitief niet in te voeren. Dit pakt gunstig uit voor wie in de toekomst een gebruikte EV op naam wil stellen.
Streep door grootste knelpunten eindheffing
Tot slot pakt het Kabinet de knelpunten bij de invoer van de pseudo-eindheffing aan. Deze belastingboete voor werkgevers houdt in dat zodra werkgevers na 1 januari een niet-volledig elektrische leaseauto inzetten, zij een forse boete van de fiscus ontvangen die niet aan de werknemer doorbelast mag worden. In de basis is de regeling pure winst voor de elektrificatie van het Nederlandse autopark. Hoewel de autosector volop elektrificeert, de beschikbaarheid van het aantal nieuwe EV's onder de €30.000 snel toeneemt en de industrie in rap tempo V2G-functionaliteit beschikbaar maakt, stuitten onderdelen in de uitvoering van de pseudo-eindheffing op grote bezwaren van de automotive- en leasebranche. Veel auto’s die nu beschikbaar zijn voor overbrugging en tijdelijke inzet bij bijvoorbeeld schade kunnen niet op korte termijn naar een volledig elektrisch autopark omgezet worden vanwege zaken als netcongestie en gebrek aan laadcapaciteit bij autoverhuurbedrijven. Ook waren de aanwezige voorraden, lesauto's plus richtlijnen daarvoor en de kostbare voortijdige afschrijving voor de auto- en lesbedrijven een groot probleem. Met een uitzondering voor vervangend vervoer en andere kortdurende zakelijke autoverhuur, plus de specifieke vrijstelling voor lesauto’s voorkomt het kabinet chaos en financiële schade bij de betreffende bedrijven.
Wat vindt de VER?
De VER is positief over de richting die het Kabinet Jetten inslaat voor het versnellen van de elektrificatie van het Nederlandse wagenpark “Ons jaarlijkse EV-berijdersonderzoek laat telkens zien dat het verlagen van de MRB op volledig elektrische auto’s een effectief instrument is om mensen de stap naar een EV te laten maken," zegt Marina van Helvoort, directeur van de VER. "Dat MRB-verlaging voor elektrische auto’s door het Kabinet onderzocht gaat worden, is daarom positief nieuws. Daarnaast blijft het uitermate belangrijk om de tweede inzet van ex-lease EV’s financieel aantrekkelijk te maken. Niet alleen om 5 jaar na start van het eerste leasecontract de onnodige export van gebruikte EV’s tegen te gaan, maar juist ook om na het tweede leven van zo'n auto voldoende betaalbare EV’s voor particulieren beschikbaar te houden. Wij zijn daarom voorstander van een eventuele Greentimer-regeling, want die zorgt eerst voor een tweede zakelijke inzet binnen de Nederlandse grenzen en daarna voor een ruimere beschikbaarheid van het aanbod betaalbare EV’s voor particulieren. Vanuit de VER staan we ook positief tegenover de streep door de omvorming van de BPM naar een tenaamstellingsbelasting. Tot slot is het belangrijk dat de grootste knelpunten bij de invoer van de pseudo-eindheffing opgelost zijn. Deze regeling is bedoeld om de leasemarkt zo snel mogelijk te elektrificeren, maar niet om bedrijven bij invoer ervan te confronteren met knelpunten. Per saldo ziet de VER in de brief van de staatssecretaris daarom veel positieve aanknopingspunten om elektrisch rijden straks voor een grotere groep Nederlanders bereikbaar te maken".
Tekst: Jos van den Bergh
Beeld: Vereniging Elektrische Rijders
