De stelling dat elektrische auto’s vooral op “grijze stroom” rijden en daarom slecht zouden zijn voor het milieu, wordt vaak herhaald, maar klopt niet. Wie kijkt naar de volledige levenscyclus van auto’s, van productie tot gebruik, ziet een ander beeld. Elektrische auto's blijken binnen maximaal 30.000 kilometer minder uitstoot te genereren dan brandstofauto's. Hoewel het daarna voor elektrische auto's alleen maar winst is, blijven brandstofauto's hun hele levenscyclus uitstoot geven.
Volgens recente levenscyclusanalyses stoten elektrische auto’s over hun hele levensduur gemiddeld ongeveer 70–75% minder CO2 uit dan vergelijkbare benzine- of dieselauto’s. Dat verschil ontstaat vooral tijdens het rijden, waar elektrische aandrijving veel efficiënter is en vrijwel geen uitstoot heeft.
Efficiëntie maakt het verschil
Een elektrische auto zet ongeveer 70–80% van de gebruikte energie om in beweging. Bij een verbrandingsmotor is dat circa 20–25%. Daardoor verbruikt een EV ruwweg drie keer minder energie per kilometer dan een benzineauto.
In cijfers betekent dit het volgende. Een gemiddelde benzineauto stoot ongeveer 230–240 gram CO2 per kilometer uit. Een elektrische auto op de gemiddelde Europese stroommix komt uit rond 60–65 gram CO2 per kilometer. Zelfs in een puur theoretisch scenario waarin een EV uitsluitend op fossiele stroom zou rijden, zoals van kolencentrales, ligt die uitstoot nog steeds significant lager dankzij de hogere efficiëntie.
Productie en de ‘CO2-rugzak’
Het klopt dat bij de productie van een elektrische auto, met name de batterij, meer CO2 vrijkomt dan bij een brandstofauto. Die extra uitstoot wordt echter relatief snel gecompenseerd tijdens het gebruik. Afhankelijk van voertuig en stroommix ligt het omslagpunt rond de 25.000 tot 35.000 kilometer. Daarna wordt elke gereden kilometer bij een EV veel schoner dan bij een fossiele auto.
Dit effect is uitgebreid onderbouwd in analyses en samenvattingen van onder meer onderzoeker Auke Hoekstra van de Technische Universiteit van Eindhoven.
Stroom wordt steeds groener
Een belangrijk punt is dat elektrische auto’s automatisch mee verduurzamen met het elektriciteitsnet. In Nederland was in 2024 al meer dan de helft van de elektriciteitsproductie afkomstig uit hernieuwbare bronnen, terwijl het aandeel kolen onder de 7% lag. Dat aandeel, zo laten onderzoeken zien, daalt verder richting 2030. Ook Europees gezien neemt het aandeel duurzame elektriciteit snel toe, zo blijkt uit analyses van Ember.
Conclusie op basis van feiten
De bewering dat elektrische auto’s “op kolen rijden” en daardoor slecht zijn voor het milieu is een fabel. Zelfs met de huidige stroommix zijn EV’s aanzienlijk schoner dan brandstofauto’s, en dat voordeel groeit elk jaar verder. Wie meer verdieping of inzage in onderzoeken wil, kan het internationale levenscyclusrapport van International Council on Clean Transportation raadplegen.
Lees ook het Feiten en Fabels-boekje, met meer stellingen als deze. Je kunt deze gratis downloaden. En lid worden van de Vereniging Elektrische Rijders kan ook gratis.
Tekst: Jeroen Horlings
Beeld: Tesla EMEA