De elektrische vrachtwagen wint in China in hoog tempo terrein, terwijl Europa nog worstelt met hoge aanschafprijzen en een achterblijvende laadinfrastructuur. Vooral bij zware trucks wordt het verschil steeds groter. De elektrificatie van het vrachtvervoer maakt in China een sprong die Europa voorlopig niet kan evenaren. In 2025 was bijna drie op de tien nieuw verkochte zware vrachtwagens in China volledig elektrisch. In de Europese Unie bleef het aandeel bij zware trucks boven 12 ton steken op slechts 1,9% procent. Dat blijkt uit onderzoek van het International Council on Clean Transportation (ICCT). Wat doet China anders dan Europa bij de elektrificatie van vrachtauto's?
Van diesel naar elektrisch in hoog tempo
De Chinese markt voor emissievrije middelzware en zware bedrijfswagens groeide in 2025 met 98 procent tot circa 457.000 voertuigen. Vooral zware vrachtwagens en trekker-opleggercombinaties zijn bezig aan een sterke opmars: de verkoop van deze voertuigen met elektrische of andere emissievrije aandrijving verdrievoudigde bijna tot circa 232.000 exemplaren. Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) verdubbelde de verkoop van elektrische trucks in China voor het tweede jaar op rij. De groei wordt aangejaagd door goedkopere batterijen, een omvangrijke Chinese productieketen en overheidsbeleid dat bedrijven stimuleert hun transport te verduurzamen. In China stimuleert de overheid actief de energietransitie en de technologische vooruitgang van transport. Fabrikanten worden daarbij aangemoedigd om elektrische in plaats van fossiele trucks te produceren, ook omdat het Aziatische land uit het verleden weet dat met fossiel transport de luchtkwaliteit in Chinese steden niet onder controle komt. Ook maken de lagere gebruikskosten elektrische trucks voor de gebruiker aantrekkelijker.
Goedkope stroom en slimme inzet
Een belangrijk verschil met Europa is de manier waarop elektrische trucks worden ingezet. In China rijden veel voertuigen op voorspelbare routes rond havens, mijnbouwgebieden, staalfabrieken en andere industriële locaties. Daardoor zijn de dagelijkse afstanden en laadmomenten beter te plannen. Ook kan de infrastructuur perfect op dit gebruik aangepast worden. Bovendien groeit het netwerk voor batterijwissels. Bij geschikte trucks kan een lege batterij worden vervangen door een volle, waardoor langdurig laden niet nodig is en de truck de gehele dag inzetbaar blijft. En dat is belangrijk in een op performance gebaseerde economie, zoals het Chinese systeem in de praktijk werkt. Ongeveer 15 procent van de elektrische truckverkopen in China betrof in 2025 voertuigen die geschikt zijn voor zo’n batterijwissel, aldus het IEA. Los van batterijwisselstations groeit de infrastructuur voor trucks ook snel. China telde in 2025 circa 136.000 laadpunten die specifiek geschikt zijn voor zware bedrijfswagens. In de EU waren er ongeveer 1.519 publiek toegankelijke laadpunten met een vermogen boven 350 kW, waarvan slechts een deel exclusief voor vrachtwagens bedoeld was.
2% Nederlandse vrachtauto's is BEV.
Europa boekt eveneens vooruitgang en in de afgelopen jaren is er ook geïnvesteerd in laadpleinen voor het vrachtvervoer. In Nederland wordt het ene na het andere laadplein, vaak met eigen groene energiebronnen, geopend en ook in Duitsland wordt gewerkt aan een netwerk van snelladers voor trucks langs het Autobahennetwerk. Zowel Volvo Trucks, Iveco, Mercedes-Benz en Renault Trucks investeren ook fors in productontwikkeling. Daarbij geholpen door tol- en belastingsystemen die elektrisch vrachtvervoer stimuleren door lagere tarieven voor EV trucks te hanteren dan voor de traditionele dieselvrachtauto. De verkoop van emissie-vrije zware trucks groeit daarom gestaag en ook de strengere CO2-normen stimuleren fabrikanten om steeds meer elektrische modellen aan te bieden. Toch blijft de overstap voor ondernemers vaak nog kostbaar: elektrische trucks zijn bij aanschaf nog altijd iets duurder dan dieselvarianten en de Europese markt mist nog de schaalvoordelen die China inmiddels wel heeft opgebouwd. Voor ondernemers duurt het, ook met de huidige hoge dieselprijzen, relatief lang voordat de investering in een elektrische truck is terugverdiend. Subsidies verkleinen dit gat en steeds vaker willen grote transporteurs ook elektrische vrachtauto's aanschaffen vanwege imagoredenen. Actueel rijden er in Nederland 3.215 batterij-elektrische vrachtauto's rond (2% van de gehele markt). Ter vergelijk: er rijden 68.315 lichte elektrische bedrijfswagens (6,5% van het totaal) en 3500 elektrische bussen (34,9% aandeel) op onze wegen. In Europa rijden momenteel 28.726 elektrische vrachtauto's rond (Bron: European Alternative Fuels Observatory)
Versnelling noodzakelijk
Met de minder snelle transitie van het vrachtvervoer in Europa ten opzichte van de situatie in China staat meer op het spel dan alleen de verduurzaming van het vrachtvervoer. Chinese fabrikanten beschikken over een groeiend productievoordeel en bereiden zich voor op uitbreiding naar Europa. Dat zou reeds op korte termijn een forse concurrentie in de truckmarkt kunnen opleveren, zoals deze in de personenautomarkt ook gaande is. Nodig is daarom dat overheden elektrische trucks financieel blijven stimuleren, Europese transportbedrijven en truckbouwers de overstap versnellen en ons continent versneld investeert in uitgebreide laadinfrastructuur voor vrachtauto's.
Tekst: Jos van den Bergh
Beeld: Renault Trucks / Vereniging Elektrische Rijders
