Klopt onze perceptie van elektrisch rijden wel met de realiteit? Dat was de vraag die Ola Rosling, CEO van de Gapminder Foundation, stelde op de eerste dag van de Nordic EV Summit in Oslo. Het overbruggen van de kloof tussen perceptie en realiteit is volgens hem een belangrijke voorwaarde om mensen de overstap naar elektrisch rijden te laten maken. Maar er is meer aan de hand dan mentale bezwaren die veel mensen nog weerhouden. Ons Europese wereldbeeld is lang niet altijd meer in overeenstemming met de échte situatie in de wereld. We worden massaal gefopt door een ooit gecreëerd beeld en komen zo de realiteit niet langer onder ogen. Onze perceptie moet daarom hoog nodig getoetst worden aan een snel veranderend landschap. Niet alleen bij de overstap naar de EV geldt dat, maar veel breder in de manier hoe wij vanuit onze welvaart naar de rest van de wereld kijken.
Wereld ontwikkelt zich razendsnel
Rosling begint zijn betoog met het verschil tussen zogenaamde ontwikkelingslanden in de wereld en de landen die in grote rijkdom leven. Ontwikkelingslanden kenmerken zich door lage inkomens en een relatief groot aantal kinderen. In rijke gebieden zoals Europa leeft bij veel mensen nog altijd het idee dat een groot deel van de rest van de wereld arm en onderontwikkeld is. Dat blijkt uit grootschalig onderzoek van Rosling en zijn zoon Ted en is (helaas) de heersende perceptie. De realiteit is echter dat de meeste ontwikkelingslanden zich razendsnel ontwikkeld hebben. Ze hebben een enorme sprong voorwaarts gemaakt op het gebied van inkomen en welvaart. Heel veel in de westerse wereld als 'ontwikkelingsland' weggezette naties zijn al lang geen lage-inkomens landen meer. Nog slechts 9% van de landen laat zich objectief gezien kwalificeren als laag-inkomensland, 73% van alle landen zit inmiddels in de grote middelgroep, terwijl 18% van de landen een hoog inkomen hebben. China streeft Europa op technologisch gebied bijvoorbeeld steeds vaker voorbij, terwijl veel Europeanen nog altijd in hun brein hebben dat een groot deel van China zonder elektriciteitsaansluiting leeft. De realiteit is echter totaal anders en nergens worden meer EV's verkocht dan in China, is de laadinfrastructuur zo high-tech. En Rosling noemt meer voorbeelden. Vietman ontwikkelt zich bijvoorbeeld ook razendsnel en sowieso nemen de inkomens overal in Azië op ongekend hoog tempo toe. De perceptie dat er buiten ons continent weinig welvaart zou zijn klopt daarmee niet langer met de realiteit.
![]()
Oude museum integreren
In landen waar de welvaart toeneemt, is elektrisch rijden steeds vaker de norm. Op de Nordic EV Summit rollen de, wellicht door onze perceptie onverwachte, voorbeelden over elkaar heen. Vietnam, Indonesië, veel Afrikaanse landen, Uruguay timmeren stuk voor stuk stevig aan de weg naar elektrische mobiliteit. De transitie voltrekt zich daar in een sneltreinvaart. Meer dan eens worden de vorderingen van deze landen geholpen door technologisch geavanceerde producten uit China. Zodra echter aan Europese mensen wordt gevraagd of ze deze economische ontwikkeling kennen, blijken ondervraagden meer dan eens in het duister te tasten. Veel in onze perceptie 'lage-inkomenslanden' blijken zich inmiddels ontwikkeld te hebben tot redelijk welvarende naties met veel minder kinderen per hoofd van de bevolking, sterk gestegen inkomens, hoogwaardige technologie en een steeds beter geslaagde transitie. Onze perceptie blijft echter veel lager dan de realiteit. Van zo'n 7 miljard mensen wordt door mentale blokkades 52% ernstig onderschat. Vandaag de dag is de verdeling volgens Rosling als 50%/50% high-end consumenten versus de rest van de wereld en al in 2054 zal dat 67% high-end consumenten en 33% minder draagkrachtigen zijn. "We moeten het oude museum Europa integreren in de nieuwe realiteit," benadrukt Rosling met een krachtige boodschap.
Mentale roadblocks werken tegen de transitie naar elektrisch rijden
Rosling waarschuwt vervolgens voor het blokkeren van de transitie naar elektrische auto's door dezelfde mentale obstakels, want ook daar lijkt weinig realistische perceptie bezwaren te voeden. Zo zijn er in dezelfde onderzoeken nog steeds veel mensen van overtuigd, dat vergeleken met een gewone auto het risico dat de elektrische auto in brand vliegt groter is. In de realiteit is de kans dat een EV vlam vat echter acht keer lager. Eigenlijk gebeurt het vrijwel nooit. Toch is de perceptie heel anders. 83% denkt nog steeds dat elektrische auto's net zo waarschijnlijk of waarschijnlijker in brand vliegen. Mentale obstakels nemen het zicht op de realiteit echter weg. Ook de reden waarom automobilisten kiezen voor een EV is in de perceptie van ondervraagden significant anders dan de realiteit. In de mindset zit bijvoorbeeld nog steeds dat mensen uit milieuredenen of rijervaring kiezen voor elektrisch rijden, in de realiteit blijkt het gros van de Europeanen echter een elektrische auto te kiezen met kostenbesparing als belangrijkste driver. Misverstanden zijn ook hardnekkig als het gaat om de accugrondstoffen die nodig zijn voor verdere elektrificatie. 27% van de ondervraagden denkt dat er genoeg grondstoffen blijven voor het pushen van de transitie, het juiste antwoord, maar toch denkt 73% van de ondervraagden onterecht dat er niet langer genoeg grondstoffen zijn om de elektrificatie vorm te geven.
"We moeten het oude museum Europa integreren in de nieuwe realiteit," benadrukt Rosling in een krachtige boodschap op de Nordic EV Summit in Oslo.
Ook de tijd die nodig is om de huidige generatie EV's op te kunnen laden bij een snellader is in de perceptie van Europeanen veel minder gunstig dan in de realiteit. 42% denkt maximaal een minuut of dertig, 58% denkt echter dat voor 80% snelladen 45 of zelfs 60 minuten nodig is. Ja, dan zou je als consument voor het juiste beeld wellicht toch eens een paar dagen zelf in een EV moeten gaan rijden. Een Xpeng G6 laadt bijvoorbeeld in 12 minuten vol, vrijwel elke andere EV doet er rond de 20 minuten over. Niet EV-rijders denken volgens Rosling ook massaal dat eigenaren van een elektrische auto hierna geen EV meer kiezen. In de dagelijkse realiteit blijkt het tegendeel waar. Eenmaal elektrisch gereden, betekent in bijna alle Europese landen dat automobilisten opnieuw een EV als volgende auto kiezen. Slechts weinig EV-rijders keren terug naar een hybride of ICE-auto.
![]()
Perceptie toetsen aan nieuwe realiteit
Moraal van het verhaal is dat de perceptie van Europeanen teveel op traditionele ervaringen is gebaseerd. We kijken weinig verder dan dat we jaren geleden al deden en deze mentale roadblocks staan niet alleen de transitie naar elektrisch rijden in de weg, maar beperken nog veel meer ons wereldbeeld. Veel landen ontwikkelen zich sterk, maken technologisch en qua welvaart grote sprongen. Die ontwikkeling biedt nieuwe kansen en maakt andere afwegingen voor Europeanen niet alleen mogelijk, maar ook logisch. Het is daarom cruciaal dat Europa zijn perceptie toetst aan de nieuwe mondiale realiteit. Dat bredere wereldbeeld helpt de transitie naar elektrisch rijden en voorkomt dat opkomende markten straks eerder volledig elektrisch rijden dan het 'oude museum Europa'. Een eyeopener...
Tekst: Jos van den Bergh
Beeld: Vereniging Elektrische Rijders
![]()
![]()