De capaciteit van het Nederlandse stroomnet staat onder druk. Vooral Utrecht en Gelderland lopen op korte termijn tegen grenzen aan en moeten maatregelen treffen om slimmer met stroomverbruik om te gaan. Ook elders zit ons elektriciteitsnetwerk ramvol. In discussies over netcongestie wordt bovendien gewezen naar elektrische auto's. Vaak wordt echter vergeten dat de EV niet de oorzaak, maar juist onderdeel van de oplossing voor netcongestie is. Nadat Renault al eerder auto's tijdens spitsuren stroom liet terugleveren, bereiken nu ook Hyundai en Kia een belangrijke mijlpaal voor Nederland. Na succesvolle tests onder Nederlandse netcondities zijn de Kia EV9 en Hyundai Ioniq 9 geschikt bevonden voor het teruggeven van elektriciteit in combinatie met een bidirectioneel laadpunt. Daarmee is het Koreaanse concern de tweede autofabrikant dat Vehicle to Grid (V2G) schaalbaar maakt en elektrische automodellen laat veranderen in nuttige energie-opslaginstallaties.
Met de goedkeuring van de tests is de grote elektrische SUV van Kia voorbereid op toepassing binnen de huidige Nederlandse netcodes en officieel geregistreerd als energieopslaginstallatie. Kia Nederland zet de EV9 direct in voor een praktijkpilot met V2G-laden bij consumenten thuis. Ter voorbereiding op de pilot zijn meerdere Vehicle to Grid (V2G)-tests uitgevoerd bij ElaadNL, het nationale kenniscentrum voor slim laden in Nederland. Hier werd de werking van de EV9 in een realistische thuissituatie onderzocht, inclusief laden, ontladen en communicatie met de infrastructuur. Ook de technisch nauw verwante Hyundai Ioniq 9 kan straks via de laadpaal en het contract met Vattenfall elektriciteit teruggeven tijdens drukke uren.
Kia EV9 voorbereid op V2G binnen Nederlandse netcodes
Elektrische auto’s kunnen in Nederland alleen stroom terugleveren aan het elektriciteitsnet als zowel de auto als laadoplossing voldoen aan specifieke technische en wettelijke eisen, waaronder registratie van de installatie. In simpel taalgebruik gezegd moeten de techniek van de auto en die van de bidirectionele lader feilloos met elkaar communiceren en dienen alle stakeholders, protocollen en proces foutloos op elkaar afgestemd te zijn. Kia heeft naar eigen zeggen met de EV9 en een geschikte bidirectionele laadoplossing het volledige traject richting toepassing onder Nederlandse netcondities succesvol doorlopen. De combinatie van de Kia EV9 en een geschikt bidirectioneel laadpunt is opgenomen in het register van energieleveren.nl, het register van Netbeheer Nederland voor energieopslaginstallaties. Daarmee is voldaan aan de geldende eisen voor teruglevering en wordt een belangrijke stap gezet in de verdere ontwikkeling van V2G voor consumenten. Met de succesvolle tests en registratie zet Kia zo een belangrijke stap naar toepassing in de praktijk en start Kia met energieleverancier Vattenfall een pilot. In deze pilot zetten 40 geselecteerde particuliere EV9-rijders hun auto in om thuis energie terug te leveren aan het elektriciteitsnet.
Autostroom ingezet bij krapte energienet
Vattenfall start de pilot niet alleen met Kia, want ook het zustermerk Hyundai doet mee aan het bidirectioneel laden. Met Vehicle to Grid (V2G) kunnen elektrische auto’s niet alleen stroom opslaan, maar ook op een gecontroleerde manier stroom terugleveren aan het elektriciteitsnet. Zo fungeren de auto’s als flexibele energieopslag. Energieopslag helpt Vattenfall weer om vraag en aanbod van stroom beter in balans te brengen en de capaciteit op het net constant te houden.
“Elektrische auto’s staan het grootste deel van de dag stil”, zegt Jeroen van Loon, directeur Customer Solutions bij Vattenfall Nederland. “Tegelijkertijd beschikken ze over een grote batterij: waar een thuisbatterij meestal rond de 10 kilowattuur zit, heeft een elektrische auto al snel 50 tot 60 kilowattuur aan opslag. In deze pilot onderzoeken we hoe we die flexibiliteit van deze nieuwe generatie auto’s kunnen ontsluiten en zo ervaring opdoen met een energiesysteem dat beter kan meebewegen met vraag en aanbod”.
De pilot is bedoeld voor maximaal tachtig geselecteerde huishoudens met een Kia EV9 of Hyundai IONIQ 9. Zij ontvangen gedurende de pilot een bidirectionele laadpaal, inclusief installatie. Tijdens de zes maanden durende pilot worden de thuis geladen kWh vergoed, tot een maximum van 500 euro. Door het laden en ontladen van hun autobatterijen slim en automatisch aan te sturen, wordt onderzocht of stroom efficiënter kan worden benut, bijvoorbeeld door stroom in te zetten op momenten van krapte op het elektriciteitsnet.
Rolverdeling pilot
Kia en Hyundai leveren de auto's, de laadtechnologie en een app waarmee deelnemers inzicht krijgen in de laadsessies van hun auto. Vattenfall stuurt het laden en ontladen aan en zorgt ervoor dat de auto’s automatisch meebewegen met de vraag naar stroom. Zo kan tussen 16.00 en 21.00 uur stroom worden teruggeleverd aan het net, wanneer de vraag het hoogst is, mensen thuiskomen uit werk, vaatwassers en warmtepompen aangaan en auto's normaalgesproken aan de lader gehangen worden. “Elektrische auto’s staan het grootste deel van de dag stil”, zegt Jeroen van Loon, directeur Customer Solutions bij Vattenfall Nederland. “Tegelijkertijd beschikken ze over een grote batterij: waar een thuisbatterij meestal rond de 10 kilowattuur zit, heeft een elektrische auto al snel 50 tot 60 kilowattuur aan opslag. In deze pilot onderzoeken we hoe we die flexibiliteit van deze nieuwe generatie auto’s kunnen ontsluiten en zo ervaring opdoen met een energiesysteem dat beter kan meebewegen met vraag en aanbod”. Voor deelnemers aan deze pilot verandert er weinig aan het dagelijks gebruik van hun auto, want de eigenaar van de auto blijft in de lead. Autobezitters stellen zelf hun wensen in, bijvoorbeeld de vertrektijd of het minimale batterijpercentage, terwijl zij op momenten dat de auto niet nodig is met hun autobatterij kunnen bijdragen aan een stabieler elektriciteitsnet.
Voor de pilot is van belang dat er gewerkt wordt met een vooraf gedefinieerde combinatie van de auto, Kia Smart Charge of Hyundai SmartCharging, laadoplossing en het Vattenfall-energiecontract. Betrokken partijen kunnen zo de betrouwbaarheid, veiligheid en prestaties onder Nederlandse netcondities borgen.
Wie wordt geselecteerd voor deelname aan het V2G-project ontvangt een uitgebreid pakket aan voordelen:
- Een gratis bidirectionele V2G-laadpaal.
- Gratis installatie van de laadpaal.
- Een laadtegoed tot € 500 (incl. btw), te gebruiken in de eerste zes maanden.
- Korting bij het afsluiten van een energiecontract bij Vattenfall.
De focus ligt nu nog op het testen van bidirectioneel laden onder realistische omstandigheden bij consumenten thuis, waarbij zowel technische prestaties als de gebruikerservaring en financiële impact worden onderzocht. Op basis van die resultaten kunnen techniek en proces geëvalueerd worden. Daarna kunnen Kia, Hyundai en Vattenfall de inzichten gebruiken als basis voor verdere opschaling en bredere toepassing van V2G-technologie in de praktijk. Met de introductie van geschikte bidirectionele laadoplossingen ontstaat een basis voor bredere toepassing van V2G in Nederland.
“V2G kan een belangrijke rol spelen in het vergroten van de duurzaamheidsimpact van elektrisch rijden én het verminderen van netcongestie,” zegt Léan Verstoep, President & CEO van Kia Nederland. “Met deze pilot zetten we een volgende stap in het toepassen van bidirectioneel laden onder realistische omstandigheden bij consumenten thuis. De Kia EV9 en onze andere nieuwe EV-modellen zijn ontwikkeld met deze technologie in gedachten en laten zien welke rol elektrische auto’s in de toekomst kunnen spelen binnen een slimmer energiesysteem. Veel van onze aankomende EV’s worden voorbereid op bidirectionele functionaliteit en we verwachten dat deze mogelijkheden, naarmate het ecosysteem zich ontwikkelt, breder beschikbaar komen binnen ons modellengamma. Tegelijkertijd is het essentieel dat regelgeving, infrastructuur en financiële prikkels zo snel mogelijk in lijn worden gebracht om grootschalige toepassing van deze technologie daadwerkelijk mogelijk te maken”.
Ook Renault heeft met partner We Drive Solar inmiddels bijna een jaar een V2G-pilot in Utrecht draaien. Recent zijn er aan de aanvankelijke 170 terugleverende Renault 5 E-Tech electric modellen, ook bidirectioneel ladende Renault 4 E-Tech electric toegevoegd. Ook maakte Renault vorige week bekend de V2G-techniek inmiddels ook aan particulieren te leveren, waardoor er verder opgeschaald kan worden en de teruglevering van stroom een steeds grotere buffer tegen netcongestie vormt. In een reactie laat Kia weten dat het Koreaanse merk verwacht dat nog meer fabrikanten deze ontwikkeling gaan volgen. BMW en Volvo hebben de techniek in het buitenland inmiddels ook werkend, daarnaast hebben ook merken als Xpeng de techniek in beginsel klaar. Hyundai werkt daarnaast verder aan het opschalen van zijn aandeel volledig elektrische modellen. Nu al heeft Hyundai zes volledige elektrische modellen en met de komst van de IONIQ 3 en de elektrische Staria zullen dit er acht zijn in 2026. De verwachting is daarom dat V2G later op meer modellen beschikbaar komt.
Regelgeving snel in lijn brengen
De President & CEO van Kia Nederland, Léan Verstoep ervaart de stap naar bidirectioneel laden als uiterst waardevol. “V2G kan een belangrijke rol spelen in het vergroten van de duurzaamheidsimpact van elektrisch rijden én het verminderen van netcongestie,” zegt Verstoep. “Met deze pilot zetten we een volgende stap in het toepassen van bidirectioneel laden onder realistische omstandigheden bij consumenten thuis. De Kia EV9 en onze andere nieuwe EV-modellen zijn ontwikkeld met deze technologie in gedachten en laten zien welke rol elektrische auto’s in de toekomst kunnen spelen binnen een slimmer energiesysteem. Veel van onze aankomende EV’s worden voorbereid op bidirectionele functionaliteit en we verwachten dat deze mogelijkheden, naarmate het ecosysteem zich ontwikkelt, breder beschikbaar komen binnen ons modellengamma. Tegelijkertijd is het essentieel dat regelgeving, infrastructuur en financiële prikkels zo snel mogelijk in lijn worden gebracht om grootschalige toepassing van deze technologie daadwerkelijk mogelijk te maken”.
Elektrische auto voorkomt leggen nieuwe kabels.
Het laatste punt dat Verstoep aangeeft is ook de belangrijkste reden dat de Vereniging Elektrische Rijders (VER) de ontwikkelingen op het gebied van Vehicle-to-Grid nauwgezet volgt. "Eigenlijk is het verbazingwekkend dat in een land met zulke netcongestieproblemen, de elektrische auto niet sneller, vaker en eerder als oplossing van deze capaciteitsissues wordt gezien," zegt de VER. "Netbeheerders zien wat er gebeurt, op zonnige dagen hebben we zelfs een stroomoverschot en kan de auto de tijdelijke batterij zijn die energie teruglevert op het moment dat het elektriciteitsverbruik piekt en er minder stroom beschikbaar is. Nu grote autofabrikanten als Renault, Kia en Hyundai met belangrijke energiebedrijven als Vattenfall of We Drive Solar in staat zijn deze techniek uit te rollen, deze ook schaalbaar weten te maken, zou alles op alles gezet moeten worden om bidirectionaal laden tot nieuwe standaard in regelgeving, infrastructuur en verdienmodel te maken". Vorig jaar toen Renault zijn V2G-pilot bij Utrecht Energized startte, werd aangegeven dat het netcongestieprobleem in Utrecht met circa 10.000 stroom terugleverende auto's opgelost zou kunnen worden. Renault's eerste terugleveringen via de We Drive Solar laadpalen zijn daarbij veelbelovend en tonen aan hoeveel potentie deze techniek heeft in het oplossen van netcongestie. De stroom terugleverende rol van de elektrische auto scheelt straks heel veel geld vanwege het niet hoeven aanpassen van het elektriciteitsnet. "Eigenlijk kun je zeggen dat bidirectioneel ladende auto's voorkomen dat je extra kabels moet ingraven".
Tekst: Jos van den Bergh
Beeld: Kia Nederland, Vereniging Elektrische Rijders, Vattenfall
